Gezinsbeleid

Een gezin is een mooi project, maar zeker niet altijd gemakkelijk. Het is veel verantwoordelijkheid, zowel financieel als opvoedkundig.

Hoe kan de overheid gezinnen beter ondersteunen?

De respondenten reageren heel divers op de vraag hoe de overheid gezinnen beter kan ondersteunen. Een kleine groep respondenten is zeer tevreden. De meeste antwoorden zijn suggesties, aandachtspunten of erg kritische opmerkingen. Sommige ouders uiten vooral een emotie, delen hun ervaringen of frustraties.

Financiële situatie van gezinnen

De financiële situatie van gezinnen is volgens de respondenten de grootste werf. Het gaat zowel over de verloning uit arbeid als de sociale zekerheid (beschouwingen, rechthebbenden, controle) en andere uitkeringen. Meer concreet hebben respondenten het over een basisinkomen, pensioenen, werkloosheid (uitkeringen en activering), ziekte-uitkering, invaliditeitsuitkering, tegemoetkoming voor medische kosten, de uitkering voor tijdskrediet of loopbaanonderbreking en de Vlaamse Sociale Bescherming. Respondenten hebben verder suggesties voor de school- en studietoelage, de alimentatie en bovenal de kinderbijslag. De respondenten bespreken ook uitvoerig de uitgavenzijde. Het credo luidt eensgezind: minder belastingen! Sommigen hebben het over een meer efficiënte armoedebestrijding en het inperken van de sociale kloof.

Gezinssamenstelling en relatieondersteuning

Een aantal respondenten vragen aandacht voor een beter statuut voor nieuw samengestelde gezinnen, in het bijzonder voor de ouder waar het kind niet is gedomicilieerd, en een betere echtscheidingsprocedure. Een kleine groep respondenten vraagt om meer in te zetten op relatieondersteuning en te zorgen voor een beter financieel statuut van partners. Men pleit voor de erkenning van doodgeboren kinderen en voor een beter statuut voor pleegzorgers.

Opvoeding van kinderen

Opvoedingsondersteuning wordt aangehaald. Een ander aspect van opvoeding betreft het onderwijs. Het gaat dan zowel over vermindering van de kosten en meer investeringen als om een ruimer toegankelijk schoolaanbod, met een focus op de juiste vakken en op maat van elk kind en het gezin.

Arbeid en gezin

Arbeid en gezin vormt een belangrijk thema, en in het bijzonder de combinatie met jonge of zieke kinderen en in eenoudergezinnen. Een belangrijk aspect vormt de organisatie van werk: flexibel werken, meer faciliteiten voor deeltijds werken, een kortere werkweek, meer betaalde verlofdagen, andere religieuze wettelijke verlofdagen, aangepast werk in functie van de gezondheid en thuiswerk. Er is ook veel aandacht voor verlofstelsels als moederschapsrust, borstvoedingsverlof, vaderschaps- en mee-moederschapsverlof, ouderschapsverlof, tijdskrediet in het algemeen, met zorgmotief en eindeloopbaan. Erkenning van gezinsarbeid blijkt een hot item. In mindere mate gaat het verder over jobzekerheid, jobcreatie en de combinatie van arbeid en studies.

De zorg voor kinderen en mantelzorg

Enerzijds betreft het kinderopvang waarbij het gaat over verbetering van het aanbod, de betaalbaarheid van de kinderopvang en de vraag naar alternatieven voor de formele opvang. Er is anderzijds aandacht voor intensieve gezinsondersteuning voor kinderen met een beperking. Sommigen signaleren daarbij de nood aan betere begeleiding en ondersteuning, of raken het thema mantelzorg aan. Meer betaalbare ondersteuning bij huishoudelijke taken blijkt ook welkom bij heel wat gezinnen.

Sociaal leven: vrije tijd

Respondenten hebben nood aan meer vrije tijd, meer financieel aantrekkelijke vrijetijdsactiviteiten, een ruimer aanbod en een betere integratie in het onderwijs en de werkcontext.

Gezondheid

Als het over gezondheid gaat, zijn de belangrijkste behoeftes van de respondenten meer investeringen, een betere dienstverlening en de erkenning van bepaalde ziektes.

Gezin en leefomgeving

Gezinnen willen beleidsinterventies om betaalbaar te kunnen wonen, goedkopere nutsvoorzieningen en de woonomgeving. Wat mobiliteit betreft willen ze betere en meer financiële tegemoetkomingen en een beter openbaar vervoer. Voor het milieu vragen respondenten specifieke maatregelen en financiële tegemoetkomingen op vlak van wonen en energie. De migratiepolitiek komt aan bod, daarnaast de houdingen tegenover vreemdelingen en visie op migratie, maar ook het standpunt van migranten zelf. Op vlak van veiligheid denken gezinnen vooral aan het verkeer en aan sociale veiligheid.

Overheid

Van de overheid verwachten gezinnen meer toegankelijke en betere dienstverlening, en wensen ze een efficiëntere werking. Ook het vertrouwen van de burger in de overheid wordt aangekaart.

Ondanks diversiteit: toch homogeniteit in de verwachtingen

Binnen de antwoorden is er een duidelijke rode draad: financiële tegemoetkomingen of betaalbaarheid staan in nagenoeg elk thema op nummer één. Ook meningen over interne concurrentie tussen doelgroepen of rechthebbenden van financiële tegemoetkomingen vallen op, naast de vraag naar meer controle op de toekenning.

De nood aan meer tegemoetkomingen voor werkende alleenstaande ouders blijft bestaan. Gezinnen met één of twee kinderen en twee werkende ouders geven aan zelden aanspraak te kunnen maken op financiële tegemoetkomingen. Nieuw samengestelde gezinnen en zelfstandigen willen meer rechten, die ook breder gaan dan het louter financiële aspect: bijvoorbeeld aangepaste verlofstelsels.